Heesheid is slechts een symptoom (teken) van het stemprobleem. Onderstaande onderzoeken helpen ons een diagnose te stellen en de oorzaak van uw heesheid te achterhalen.
Een onderzoek in de stemkliniek is een gecombineerde afspraak. Het stemorgaan en zijn functie worden onderzocht door zowel een neus-keel-oorarts als een stemtherapeut (logopedist). Het stemapparaat heeft 3 functies: ademen, de luchtweg beschermen tijdens het slikken en stemgeven. Elke mens is afhankelijk van deze 3 functies elk moment van de dag.
Naast een grondige bevraging en een klinisch onderzoek van de hals gebeurt er een kijkonderzoek van de stembanden (laryngoscopie) in rust en tijdens stemgeving. Dit wordt aangevuld door een stroboscopie: tijdens het kijkonderzoek zenden we korte lichtflitsen naar de stembanden waardoor het trillingspatroon van de stembanden vertraagd en dus meer gedetailleerd wordt weergegeven.
Voor het kijkonderzoek van de stembanden worden de neus en keel lokaal verdoofd. Ter hoogte van de neus gebeurt dit met een neusspray die de neus ook wijder openzet. De keel wordt verdoofd met druppels of spray via de mond. Patiënten kunnen hierdoor het gevoel krijgen dat er een brok in de keel zit. Dit is niet het geval, maar komt doordat het gevoel in de keel verminderd is. Op deze manier kan de NKO-arts dicht genoeg bij de stembanden komen om grondig te kijken wat er aan de hand is.
Het kijkonderzoek kan op 2 manieren gebeuren. Een eerste mogelijkheid is met een ‘flexibele camera’, waarbij de camera op de tip van een zacht, buigbaar slangetje zit dat via de neus ingebracht wordt (zie afbeelding). De tweede mogelijkheid is met een ‘starre camera’ die via de mond ingebracht wordt. De camera is verbonden met een scherm. Tijdens het onderzoek zal u gevraagd worden om stemopdrachten uit te voeren. Het kijkonderzoek duurt tussen de 5 en 10 minuten. Tijdens het hele onderzoek kan u vlot blijven ademen, spreken en slikken. Het is belangrijk om de instructies van de NKO-arts goed op te volgen.
bron: shutterstock
Na het kijkonderzoek moet u een halfuur tot een uur wachten met eten en drinken om verslikken te vermijden. Na 1 uur mag u een slok koud water nemen. Als u hierbij niet moet hoesten, betekent dit dat de verdoving uitgewerkt is en dat u terug alles mag eten en drinken zoals voordien.
Daarnaast luistert de arts naar de stemgeving en de stemcapaciteit. Men kan dikwijls de aard van het stemprobleem ook horen tijdens het spreken. Glijtonen, zachter of luider stemgeven, zachtjes zingen in de kopstem e.d. kunnen hierbij helpen om de juiste oorzaak van de gewijzigde stemklank te achterhalen.
Vervolgens gaat u bij de logopedist langs waar u enkele spreek- en zangoefeningen mag doen met een microfoon. Zo meet de logopedist de mogelijkheden van de stem: maximale fonatietijd (aerodynamische parameter), de habituele spreektoonhoogte en het stembereik voor toonhoogte en volume (akoestisch parameters). Ze beoordeelt de stemklank en onderzoekt de stemtechniek, ademhaling, lichaamshouding en spanning. Ze observeert de stemkwaliteit in functie van de veranderingen in intensiteit en toonhoogte.
Indien de oorzaak of volledige diagnose nog niet duidelijk is, kunnen aanvullende onderzoeken aangewezen zijn. Een percutane elektromyografie (E.M.G.) kan bijkomende informatie over spieractiviteit en bezenuwing van de larynxspieren geven. In het geval van een stembandverlamming geeft dit eveneens prognostische informatie. Radiologische onderzoeken (bv. radiografisch onderzoek (RX) van de longen of CT-scan van de hals) kunnen een lokale oorzaak van een stembandverlamming aantonen.
Voor meer informatie rond hoe u uw consultatie kan voorbereiden, klik hier.
Beeld van de stembanden tijdens het laryngo-stroboscopisch kijkonderzoek. We zien een stembandpoliep links met hamerletsel rechts.