CASUS februari 2021

L. is een 81-jarige man die op consultatie komt in de Stemkliniek omwille van heesheid ontstaan sedert het overlijden van zijn partner 3 maanden geleden. Bijgevolg is hij minder verstaanbaar. Zijn spraakactiviteit schat hij vrij laag in (VAS-schaal: 1/7), terwijl hij zijn luidheid wel gemiddeld inschat (VAS-schaal: 4/7). Hij rookt niet, maar heeft wel in het verleden gerookt. Hij voert geen stemactiviteiten uit. Hij merkt op dat zijn stemkwaliteit niet varieert in de loop van de dag; ook niet bij vermoeidheid en na stembelasting. Hij heeft verder geen keelklachten, moet niet kuchen, keelschrapen of hoesten. Zelfrapportage toont aan dat de stem voor hem een handicap betekent (VHI-totaal: 46/120), waarbij de fysieke aspecten hem het meest storen (Functioneel: 13/40; Emotioneel: 12/40 en Fysiek: 21/40). Zijn motivatie om iets aan zijn stemprobleem te doen, ligt dan ook hoog (VAS-schaal: 7/7). Op de Voice Handicap Index-Throat (VHI-T) scoort hij 17/40. Uit de objectieve stemanalyse blijkt dat hij een DSI van -1.83 en een AVQI van 5.17 behaalt. Het laryngostroboscopisch onderzoek toont het volgende:

Wat is uw GRBAS score?

Wat zou volgens u de diagnose zijn?

Wat zou uw behandelingsvoorstel zijn?

Antwoord

Diagnose:

Het laryngostroboscopisch beeld toont normaal beweeglijke stembanden met symmetrisch golfpatroon bij stroboscopie, een atoon aspect beiderzijds met vergeture en suboptimale glottissluiting bij fonatie. Patiënt vertoont meer bepaald een zwakke stemgeving in het kader van presbyfonia. De GRBAS-score bedroeg G1R1B1A1S0.

Behandeling:

De behandeling bestaat uit het toepassen van “voice-building”. Dit is luidop voorlezen met een dragende stem, meer bepaald alsof men spreekt voor een zaal met 100 mensen: duidelijk verstaanbaar en zonder te roepen, en dit met een frequentie van 3 keer 5 minuten per dag. Van zodra men dit goed kan uitvoeren dient men deze stemoefeningen uit te breiden naar 3 keer 10 minuten per dag. 

Na 6 weken kwam L. naar de Stemkliniek op controle. Zijn stem klonk als volgt:

De GRBAS-score bedraagt nu G1R1B0A0S0.

Het laryngostroboscopisch beeld toont duidelijk een toegenomen massa van de m. vocalis, met een betere glottissluiting bij fonatie. 

De patiënt is zeer tevreden met het resultaat. Hij heeft de voorgestelde behandeling strikt opgevolgd. We raden aan het luidop lezen verder dagelijks te onderhouden.

Aandachtspunten:

De hoeveelheid stemgebruik of de stembelasting is een belangrijke factor bij de verschillende oorzaken van stemaandoeningen. Het stemgebruik wordt bepaald door de hoeveelheid stemgebruik, weergegeven in spraakactiviteit, enerzijds en door de luidheid van de stemgeving anderzijds. Beiden zijn het duidelijkst weer te geven op een schaal van weinig (1)  over gemiddeld (4) tot veel (7).  Zo onderscheiden we “overdo-ers” (meer dan 4) en “underdo-ers” (minder dan 4). In deze casus gaat het duidelijk om een “underdo-er” waarbij bijkomende omstandigheden (gepensioneerd, alleenstaand na overlijden partner) leiden tot stemproblemen.

Voice building exercises kunnen bij deze “underdo-ers” zorgen voor een toename van het volume en de kracht van de musculus vocalis. Dit zorgt voor een betere stemplooisluiting. Deze training kan daarnaast ook een positief effect hebben op andere spiergroepen in het aanzetstuk, bv. op de spieren van het respiratoir stelsel, wat leidt tot een versterkte ademsteun. Het voordeel van deze oefeningen ligt in het feit dat de patiënt deze oefening zelfstandig thuis kan uitvoeren, zonder bijzondere technische kennis van de stem of specifiek oefenmateriaal.

casus 7 - 1 Bij fonatie.jpg

Bij fonatie

casus 7 - 2 Bij inspiratie - bemerk de a

Bij inspiratie: bemerk de atrofie

t.h.v. de musculus vocalis (pijl)

casus 7 - 3 Bij fonatie met compensatoir

Bij fonatie met compensatoire supraglottiscontractie

casus 7 - 4 Bij fonatie .jpg

Bij fonatie

casus 7 - 5 Bij inspiratie - bemerk de t

Bij inspiratie: bemerk de toegenomen massa van de musculus vocalis (pijl)